Peiling: Versterken van vaardigheden, registratie en uitwisseling rondom het signaleren en/of markeren en proactieve zorgplanning
- Datum publicatie 1 september 2026
- Auteur Stichting Palliatieve Zorg Nederland
- Organisatie Stichting Palliatieve Zorg Nederland
Wat zijn de ervaringen, kennis en opvattingen van professionals die werken met mensen in de palliatieve levensfase in het sociaal domein en het zorgdomein? In maart 2026 gaven 847 professionals hun mening over twee belangrijke thema's binnen de palliatieve zorg: signalering en/of markering en proactieve zorgplanning. Wat valt op in deze peiling?
Kennis en opvattingen over palliatieve zorg
De peiling laat zien dat deelnemers over het algemeen goed bekend zijn met het begrip palliatieve zorg. Toch wordt de stelling dat palliatieve zorg ook gegeven kan worden naast een levensverlengende behandeling minder vaak correct beantwoord. Deze resultaten zijn vergelijkbaar met de peiling van 2024. 86% van de deelnemers vindt dat meer in de samenleving moet doordringen dat het leven eindig is. Bijna een kwart (23%) van de deelnemers denkt dat mensen, zolang zij nog gezond zijn, niet met hun zorgverlener over de dood willen praten.
Signaleren en/of markeren
Deelnemers zijn vooral alert op het aanbreken van de palliatieve levensfase bij toename van symptoomlast (79%) en bij kwetsbare ouderen (75%). 71% van de deelnemers geeft aan dat zij in hun werk soms tot vaak mensen signaleren en/of markeren die zich in de palliatieve fase bevinden.
Proactieve zorgplanning
Veel deelnemers geven aan dat ze gesprekken voeren met mensen in de palliatieve fase, maar dit is significant lager dan in 2024 (van 97% naar 88%). Behandelwensen en -grenzen, het proces van samen beslissen, en de wensen van mantelzorgers en naasten worden vaak tot altijd besproken. Daarnaast geven bijna alle deelnemers aan dat zij de waarden, wensen en behoeften van mensen in de palliatieve fase bespreken op alle vier de dimensies van palliatieve zorg. Dit is belangrijk voor het bieden van patiëntgerichte zorg en ondersteuning.
Binnen organisaties zijn niet altijd afspraken over het gebruik van hulpmiddelen en de overdracht. 68% van de professionals geeft aan dat zij wensen en behoeften goed kunnen registreren in hun systeem. Slechts een derde geeft aan dat de wensen en behoeften eenvoudig digitaal kunnen worden uitgewisseld met anderen buiten de organisatie. Dit kan leiden tot beperkte continuïteit van zorg.
Gebruik van (meet)instrumenten
In vergelijking met 2024 zijn meer deelnemers bekend met (meet)instrumenten of hulpmiddelen voor het signaleren en/of markeren van mensen in de palliatieve fase (van 74% naar 87%). Het meest bekende en meest gebruikte meetinstrument/hulpmiddel hierbij is de Surprise Question: “Zou het mij verbazen wanneer deze patiënt in de komende 12 maanden komt te overlijden?”.
Voor proactieve zorgplanning is 81% bekend met een (meet)instrument of hulpmiddel; van hen gebruikt 78% dit regelmatig. Het meest bekende meetinstrument/hulpmiddel voor proactieve zorgplanning is de Richtlijn Proactieve Zorgplanning.
Ervaren bekwaamheid
- 69% van de deelnemers voelt zich bekwaam op het gebied van signaleren en/of markeren.
- 61% van de deelnemers voelt zich bekwaam op het gebied van proactieve zorgplanning
- 81% voelt zich bekwaam om zorg en ondersteuning in de palliatieve fase te verlenen.
Vooral verzorgenden en professionals in het sociaal domein voelen zich minder bekwaam op het gebied van signalering en/of markering en proactieve zorgplanning.
Advies: Blijf inzetten op verdere versterking van vaardigheden en blijvende aandacht voor scholing. Zorg voor structurele inbedding van hulpmiddelen, het verbeteren van samenwerking en digitale gegevensuitwisseling tussen zorgverleners.