Onderzoek: Mensen in de palliatieve fase veranderen hun voorkeursplaats van overlijden
‘Blijf praten over wat voor jou belangrijk is, met je naasten en je zorgverleners’
Onderzoek onder patiënten over de tijd leert ons beter te begrijpen wat patiënten belangrijk vinden, waar ze last van hebben en wat ze nodig hebben in de palliatieve fase van hun ziekte. Aan patiënten in de palliatieve fase is, over een periode van tien maanden (aug. 2025-juni 2026), iedere maand een online vragenlijst voorgelegd over hun behoeften en ervaringen. De deelnemers zijn lid van de klankbordgroep van Stichting PZNL.
Belangrijkste inzichten om kwaliteit van zorg te kunnen waarborgen:
- Wensen en voorkeuren kunnen veranderen over de tijd dus blijf deze bespreken
Uit het onderzoek blijkt dat de voorkeursplaats van overlijden voor een patiënt per maand kan veranderen. Het is dus belangrijk om de voorkeursplaats van overlijden herhaaldelijk te bespreken met een patiënt, omdat je er niet vanuit kan gaan dat deze hetzelfde blijft.
Verschillende studies benadrukken het belang van het bespreken en respecteren van de (voorkeurs)plek van overlijden van patiënten, vooral in de palliatieve fase. (Zie Indicator (Voorkeurs)plek van overlijden).
Zie ook het recent onderzoek van Sifra van de Beek: Waar willen mensen sterven, en waar sterven zij uiteindelijk?
- Het belang van het gesprek over klachten en zorgen op alle vier dimensies
Vermoeidheid is in alle metingen de meest genoemde klacht of zorg. Er is een grote spreiding te zien in de klachten en zorgen die patiënten ervaren binnen de vier dimensies van palliatieve zorg (fysiek, psychisch, sociaal en zingeving). Het is dus belangrijk dat er aandacht is voor alle vier dimensies van palliatieve zorg.
- Afstemming tussen zorgprofessionals
Patiënten zien verschillende zorgverleners. Daarom is het belangrijk om de continuïteit van zorg te waarborgen. Hoewel meer dan de helft van de patiënten aangeeft dat de zorg goed op elkaar aansluit, geeft ook een aanzienlijk deel aan soms tegenstrijdige informatie te ontvangen.
De resultaten van dit onderzoek in twee factsheets:
- Factsheet Uitkomsten onderzoek over de tijd
- Factsheet Uitkomsten onderzoek over de tijd (patiëntenversie)
Tussenrapportage
In februari 2026 zijn tussenresultaten van dit onderzoek gepubliceerd. Toen over een periode van een aantal maanden (aug-nov 2025) waarbij de online vragenlijst vier keer is voorgelegd. Ook toen viel op dat mensen in de palliatieve fase hun voorkeursplaats van overlijden veranderen en het belang van continuïteit van zorg.