Samen leven tot het laatst. Visie en strategische agenda voor palliatieve zorg en ondersteuning

Palliatieve zorg en ondersteuning moeten een vanzelfsprekend onderdeel worden van de reguliere zorg én het sociaal domein. Dit is het uitgangspunt van de toekomstvisie en toekomstagenda Palliatieve zorg en ondersteuning, die minister Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport) in samenspraak met vele betrokken partijen heeft ontwikkeld.

Deze toekomstvisie en -agenda, “Samen leven tot het laatst”, beschrijft een gezamenlijk toekomstbeeld voor palliatieve zorg en ondersteuning in Nederland. De visie is ontwikkeld met bijdragen van zorgorganisaties, professionals, vrijwilligers, naasten en ervaringsdeskundigen. In de hoofdstukken 2 tot en met 7 wordt een toekomstperspectief geschetst voor 2050, waarin palliatieve zorg een vanzelfsprekend onderdeel is van het leven en de samenleving. Het doel is richting te geven aan keuzes die nu worden gemaakt en te laten zien wat als waardevol wordt gezien in zorg en ondersteuning.

De toekomstagenda (hoofdstukken 8 en 9) vertaalt deze visie naar de periode 2027-2031. Daarbij staat niet een vast uitvoeringsprogramma centraal, maar het stimuleren van bewegingen die bijdragen aan de gewenste toekomst. Omdat maatschappelijke en organisatorische omstandigheden blijven veranderen, biedt de agenda vooral richting en ruimte voor leren, experimenteren en aanpassen. Elke vijf jaar wordt geëvalueerd welke vooruitgang is geboekt en waar nieuwe accenten nodig zijn. Regionale invulling speelt hierbij een belangrijke rol, zodat zorg en ondersteuning aansluiten bij lokale behoeften en bestaande samenwerkingen.

Om palliatieve zorg en ondersteuning volledig te integreren in zorg, welzijn en het sociaal domein zijn nieuwe vormen van samenwerking, organisatie en sturing nodig. Verandering moet niet alleen vanuit beleid komen, maar juist ontstaan in regio’s, wijken, netwerken en gemeenschappen. Daarom kiest de agenda voor een aanpak die kaders biedt, maar ook ruimte laat voor initiatief en eigenaarschap van betrokkenen. In de eerste fase is een duidelijke regie- en kwartiermakersrol nodig, waarna de ontwikkeling verder groeit door gezamenlijke reflectie, samenwerking en praktijkervaring. Uiteindelijk wordt de toekomst van palliatieve zorg bepaald door hoe mensen en organisaties samen vormgeven aan het leven tot het laatst.

Lees het Rapport Samen leven tot het laatst. Visie en strategische agenda voor palliatieve zorg en ondersteuning