Goede palliatieve zorg voor iedereen: beter doen, beter laten door verpleegkundigen en verzorgenden (EAGER)

Introductie

Palliatieve zorg is zorg die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening of kwetsbaarheid. In het Kwaliteitskader Palliatieve Zorg wordt beschreven waar goede palliatieve zorg aan moet voldoen. Daarnaast bestaan er verschillende richtlijnen, bijvoorbeeld over symptoombehandeling en zorg in de stervensfase. Ondanks het bestaan van het Kwaliteitskader en richtlijnen, zijn diverse zinvolle interventies in de palliatieve fase nog niet volledig geïmplementeerd en diverse zinloze interventies nog niet volledig gedeïmplementeerd. Deze betreffen:

• Stel jezelf de 'surprise question' als bij de patiënt de ziekte verergert
• Geef duidelijke informatie over de symptomen die passen bij het stervensproces
• Overweeg om te stoppen met kunstmatige toediening van eten en drinken als dit niet bijdraagt aan de kwaliteit van leven
• Dien geen kunstmatige vocht en voeding toe bij continue palliatieve sedatie

En:

• Stop periodieke controles (meten van bloeddruk, pols, temperatuur. Bloedsuiker en saturatie) in de de stervensfase.
• Geef alleen wisselligging als er sprake is van decubitus in de stervensfase.
• Staak intensieve wondverzorging en beperk bij voorkeur tot het afdekken van de wonden in de stervensfase.
• Zie af van het starten met zuurstof in de stervensfase.
• Overweeg in de palliatieve fase watervernevelaars en luchtbevochtigers bij patiënten met een droge mond.

Doel

In dit project willen we nagaan welke factoren het toepassen van deze interventies belemmert en bevordert, en willen we ons richten op de (de-)implementatie van een aantal specifieke interventies voor mensen in de laatste levensfase uit de ‘Beter Doen, Beter Laten Lijsten’ (BDBL-lijsten) waar verpleegkundigen en verzorgenden in het ziekenhuis mee te maken hebben.

Methode

Dossieronderzoek: om te kijken hoe vaak de handelingen (interventies) al/nog steeds gedaan worden op de afdeling.

Vragenlijsten: onder verpleegkundigen/verzorgenden om te kijken wat de bevorderende en belemmerende factoren zijn, en hun ervaren zeggenschap (en self-efficacy).

Interviews: om de huidige situatie te begrijpen (ook onder artsen/verpleegkundig specialisten en naasten).

Implementatie: er worden 2 interventies per afdeling gekozen (uit 9 potentiele interventies uit de Beter Doen/Beter Laten lijsten). Daarna wordt een implementatiestrategie gekozen en vervolgens worden de 2 interventies ge(de-)implementeerd. Ten slotte zal er een evaluatie plaatsvinden door middel van dossieronderzoek, vragenlijsten en interviews.

Beoogde resultaten

Primaire eindpunten:

• Hoe vaak in de praktijk deze interventies uitgevoerd wordt, gemeten door middel van dossieronderzoek voor en na (de-)implementatie.
• Bevorderende en belemmerende factoren van zorgverleners (verpleegkundigen, verzorgenden, en andere stakeholders, zoals artsen, verpleegkundig specialisten en verpleegkundig managers) om deze interventies te (de)implementeren. 

Relevantie voor de praktijk

De)implementatie van deze interventies draagt bij aan betere kwaliteit van leven en sterven van patiënten, en aan hogere tevredenheid van naasten.

Projectleider

Arianne Stoppelenburg

Partners

Erasmus MC, Amphia ziekenhuis, Leids UMC