Studenten Communicatie maken documentaire Doodgelukkig: 'Veel meer dan eerder geniet ik van de kleine dingen om me heen'

Omroep Brabant zendt op woensdag 4 februari de documentaire ‘Doodgelukkig’ uit. In de documentaire praten twee mensen die ongeneeslijk ziek zijn openlijk over hun leven, en de rol die hun ziekte daarin speelt. De documentaire is gemaakt door twee jonge studenten van de Communicatie-opleiding van de Fontys Hogeschool in Tilburg, Lieke Potters (22) en Marieke Hanegraaf (25). 'Door de documentaire te maken hebben we een waardevolle levensles geleerd: de meest gewone dingen in het leven zijn vaak de meest belangrijke.' 

Via de documentaire, die een klein half uur duurt, maakt de kijker kennis met Kasper Klaarenbeek en Margriet van Loon. Kasper heeft al meer dan zeven jaar een zeldzame kanker (neuro-endocriene tumor) met uitzaaiingen, Margriet al twaalf jaar niercelkanker, eveneens met uitzaaiingen. Beiden kregen een beperkte levensverwachting van hun dokters te horen, maar leven nog steeds.  

Margriet

In de documentaire praten ze met elkaar over hun leven, aan de hand van de vragen en stellingen uit het kaartspel Kiezen & Delen. Ook zie je hen – samen met naasten – het gewone leven leven. Margriet gaat met twee kleinkinderen naar De Efteling, Kasper loopt met zijn vrouw Margo langs het strand. Daarnaast lezen ze fragmenten voor van een brief die ze, op verzoek van Lieke en Marieke, aan zichzelf hebben geschreven. De brief vertelt hen wat ze zullen gaan meemaken rondom hun diagnose en prognose. 

Hoe kwamen jullie op het idee om een documentaire over twee ongeneeslijk zieke mensen te maken? 

Lieke: 'Tijdens de opleiding kregen we de opdracht een documentaire te maken. We hebben gezocht naar een onderwerp waarvan we zeker wisten dat we ons daar vol interesse voor langere tijd op zouden storten. Mogelijk speelde op dat moment in onze beide levens iets met de ‘dood’, dat weet ik eigenlijk niet meer. Maar we kwamen wel tot de vaststelling dat we beiden bang voor de dood waren. En we vroegen ons af hoe dat zou zijn als je daadwerkelijk te horen hebt gekregen dat die dood nabij is. Dat vonden we een interessant uitgangspunt voor een documentaire.' 

Marieke: 'We hadden al verschillende onderwerpen de revue laten passeren. Dementie was voorbij gekomen, of omgaan met bepaalde ziektes of beperkingen. Maar dit onderwerp bleef hangen. Het gaf aan: ‘Dit willen we echt’. Dus toen zijn we begonnen.' 

Kasper

Kasper en Margriet stellen zich kwetsbaar op in de documentaire, door heel persoonlijke verhalen met jullie te delen. Kostte het veel moeite hen aan de documentaire te laten deelnemen? 

Marieke: 'Nee, dat viel enorm mee. We hadden Kasper benaderd via zijn Stichting Echt de Sjaak!, waarmee hij aandacht vraagt voor het – nog beperkte – aanbod van psychosociale oncologische zorg voor mannen. Hij gaf direct zijn medewerking. Margriet hadden we al gesproken in de tijd dat we ons aan het verdiepen waren in de thematiek die we in de documentaire aan de orde wilden laten komen. Dat klikte zo goed dat we haar ook hebben gevraagd om aan de documentaire zelf deel te nemen. Ook zij hoefde niet lang te twijfelen.' 

Wat zijn voor jullie de meest leerzame of gevoelige shots uit de documentaire? 

Lieke: 'Ik vind het moeilijk om te kiezen, want er zijn er meerdere. Maar twee springen er voor mij zeker uit. De eerste betreft een tweegesprek tussen Kasper en Margriet, waarin Margriet zegt dat ze niet als een ongeneeslijk zieke vrouw leeft: ‘Ik leef als Margriet’. Dat is voor Kasper een waardevolle eyeopener, laat hij merken. Dat vind ik een mooi moment. Een tweede moment heeft ook met Kasper te maken, maar dan draait het wat minder om de inhoud, en meer om het beeld. Dat is het moment dat Kasper met zijn zoon door een museum loopt. Dat levert kleurrijke, maar ook surrealistische beelden op, omdat zij dan samen door een van de voorstellingen van Fabrique des Lumières lopen. 

Marieke: 'Ik moet direct aan twee momenten met Margriet denken. In het eerste moment is ze samen met twee kleinkinderen in De Efteling. Ze vertelt hoe sterk ze het verlangen voelde, toen ze eenmaal de diagnose kreeg, om die kleinkinderen groot te zien worden. ‘En tadaa, daar zijn jullie,’ zegt ze dan. Ook vond ik haar verhaal over de Sinterklaasintocht heel heftig. Ze gaat daar naar toe als ze nog maar kortgeleden haar diagnose heeft gekregen. ‘Kan ik hier volgend jaar ook nog wel staan?’, vroeg ze zich toen af. Dat vond ik confronterend, omdat daaruit duidelijk wordt hoe onzeker haar levensverwachting is.' 

Hebben jullie er voor jullie zelf nog iets aan gehad, om deze documentaire te maken? 

Marieke: 'Jazeker. Als ik me eerder voorstelde dat ik te horen zou krijgen dat ik ongeneeslijk ziek was en niet meer lang te leven zou hebben, dacht ik altijd dat ik allerlei grootse, bijzondere dingen zou willen doen. Dingen als bungeejumpen bijvoorbeeld. Maar nu ik Margriet en Kasper heb gehoord, denk ik dat ik juist veel meer de kleinere dingen ga waarderen. Ik merk dat ik dat nu ook al meeneem in mijn alledaagse leven. Deze week was ik bijvoorbeeld aan het oppassen op mijn neefjes. Dan denk ik: ‘Dit is dus waar het om draait!’ Zonder die documentaire was ik me daar niet zo bewust van geweest.' 

Lieke: 'Voor mij geldt hetzelfde. Veel meer dan eerder geniet ik van de kleine dingen om me heen. Ik ben me er ook van bewust hoeveel leuke mensen ik om me heen heb. Ik kan daar meer van genieten dan eerder, juist omdat ik er soms expliciet bij stil sta. Dat is een direct gevolg van die documentaire.' 

Lieke (l) en Marieke