Proactieve palliatieve zorg voor ouderen met psychiatrische aandoeningen
Met dit onderzoeksproject wil het Trimbos-instituut in samenwerking met Hogeschool Inholland, Parnassia Groep en Agora komen tot betere samenwerking en uitvoering van proactieve palliatieve zorg voor ouderen met psychiatrische aandoeningen en een ongeneeslijke lichamelijke ziekte. Dit project is mogelijk gemaakt door ZonMw en maakt onderdeel uit van het programma Palliantie II.
Wat is proactieve palliatieve zorg?
In de definitie van de WHO (2002) wordt palliatieve zorg omschreven als 'een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard'.
Het streven is om cliënten en hun naasten op een proactieve wijze palliatieve zorg te bieden die aansluit bij hun wensen en behoeften.
Doel van het onderzoek
Het hoofddoel van het onderzoek is om de inzet en uitvoering van proactieve palliatieve zorg bij ouderen (55-plussers) met een psychiatrische aandoening en een ongeneeslijke ziekte te verbeteren, door:
- Het ontwikkelen, invoeren en evalueren van nieuwe werkafspraken binnen een bestaand samenwerkingsverband in de regio Zuid-Holland;
- Het aanpassen van de al ontwikkelde Toolkit ‘Proactieve palliatieve zorg in de GGZ’;
- Het ontwikkelen van een landelijk toepasbare handreiking voor het invoeren van de nieuwe werkafspraken.
Aanpak
Voor het project worden verschillende experts uit Nederland benaderd. Zij zullen tijdens het onderzoek meehelpen met het ontwikkelen van de nieuwe werkafspraken. Deze groep experts vormen samen de landelijke adviesgroep. In de regio Zuid-Holland bestaat al een samenwerkingsverband rondom proactieve palliatieve zorg voor de doelgroep. Deze regio wordt daarom gebruikt als proeftuin. Hier worden de nieuwe werkafspraken ingevoerd en geëvalueerd gedurende de looptijd van het project. Uitkomsten van de regionale analyse kunnen vervolgens met de landelijke adviesgroep worden besproken en overgenomen voor gebruik in andere regio’s.
Update:
Inmiddels zijn er vijf samenwerkingsafspraken opgesteld. Voor elke afspraak is een apart implementatieteam ingericht. Deze teams dragen zorg voor zowel de invoering als de duurzame borging van de afspraken in de praktijk.
De afspraken richten zich op de volgende thema’s:
- Het opstellen en benutten van een digitale sociale kaart
- Het versterken van scholingsmogelijkheden
- Het aanwijzen van een centrale zorgverlener
- Werken met een eenduidig overdrachtsformulier
- Het verminderen van financiële knelpunten in de samenwerking
De implementatiefase van het project loopt tot eind 2026. Rond de zomer van 2026 kunnen naar verwachting de eerste concrete producten en uitwerkingen van de afspraken gedeeld worden. Alle betrokken organisaties worden op de hoogte gehouden, zodat zij hier zelf actief mee aan de slag kunnen.
Het uiteindelijke eindproduct van het project is een landelijk toepasbare implementatiehandreiking met praktische aanbevelingen voor het ontwikkelen en toepassen van regionale transmurale samenwerkingsafspraken. Naar verwachting is deze handreiking in februari 2027 gereed.
Meer informatie over het project op de site van ZonMw: optimale-transmurale-samenwerking-in-de-palliatieve-zorg-voor-ouderen met psychiatrische aandoeningen
Heeft u vragen of opmerkingen over dit project? Neem dan contact op met hoofdonderzoeker Karin den Boer (k.denboer@amsterdamumc.nl) of projectleider Anouk Overbeek (aoverbeek@trimbos.nl).