Contactpersonen

 

Dr. Suzanne Metselaar (projectleider)

Amsterdam UMC, locatie VUmc

Afdeling Metamedica

Email: s.metselaar1@amsterdamumc.nl

 

Malene van Schaik

Amsterdam UMC, locatie VUmc

Afdeling Metamedica

E-mail: m.vanschaik4@amsterdamumc.nl

 

E-mail CURA: cura@vumc.nl

 


 

De ontwikkeling en implementatie van een methodiek ter ondersteuning bij morele dilemma's in palliatieve zorg

Waarom dit project?

Als zorgverlener in de palliatieve zorg heb je regelmatig te maken met situaties waarin je twijfelt over wat het juiste is om te doen. Of je verschilt hierover van mening met elkaar, je patiënt of een naaste. Deze situaties kunnen ‘morele stress’ veroorzaken: emotionele belasting die je ervaart als je het gevoel hebt dat er geen goede zorg wordt verleend. Morele stress draagt bij aan de hoge belasting die je als zorgverlener in je werk kunt ervaren. Om je te ondersteunen bij deze lastige situaties hebben we, samen met experts uit de praktijk en onderwijs, een instrument ontwikkeld: CURA. CURA helpt je om gestructureerd stil te staan bij twijfels rondom ‘goede zorg’.


CURA is een instrument om gestructureerd stil te staan bij je twijfels rondom ‘goede zorg’. 'CURA' staat voor Concentreren, Uitstellen, Reflecteren en Actie. Het helpt je o.a. in de omgang met wat een 'lastige situatie' of 'moreel dilemma' met je doet, met je te verplaatsen in andere betrokkenen en zo je blik op de situatie te verbreden, en met hoe je met de situatie kunt omgaan. CURA is zowel individueel als in klein groepsverband te gebruiken. Het kost zo'n 25 minuten om met CURA een casus te doorlopen.


CURA is speciaal ontwikkeld voor verpleegkundigen en verzorgenden in de palliatieve zorg. In de praktijk blijkt CURA echter ook door andere beroepsgroepen graag te worden gebruikt, zoals verpleegkundig specialisten, artsen en geestelijk verzorgers. Ook is CURA geschikt om in onderwijs te gebruiken op alle niveaus (MBO, HBO, WO, VVO). Er zijn reeds verschillende onderwijsorganisaties die CURA hebben ingebed in hun curriculum.

 

Resultaten 

Ons onderzoek laat zien dat zorgverleners en studenten CURA eenvoudig en toegankelijk in gebruik vinden. CURA bevordert vaardigheden zoals je verplaatsen in anderen, en het goed kunnen omgaan met ‘morele stress’. Het blijkt echter ook dat het niet altijd makkelijk is om tijd vrij te maken voor CURA. Vervolgonderzoek moet aantonen wat het effect is als je CURA langdurig gebruikt, en wat er nodig is om CURA goed te implementeren. De handout en handleiding zijn beschikbaar. 


- Het stappenplan geeft een korte beschrijving van CURA en hoe je CURA kunt gebruiken.

- De handleiding helpt je om CURA zo goed mogelijk te gebruiken. Lees deze daarom goed door voordat je CURA (voor het eerst) gaat gebruiken. Het is een aanvulling op het CURA-stappenplan.


In 2020 starten we met een landelijke implementatiestudie. CURA wordt in verschillende organisaties door heel Nederland ingebed. Hoewel er geen uitgebreide training vereist is om CURA te gebruiken of anderen hierin te begeleiden, bleek tijdens onze haalbaarheidsstudie dat het wenselijk is om enkele mensen binnen een organisatie op te leiden tot ‘CURA-ambassadeurs’. Zij worden toegerust om CURA-bijeenkomsten binnen hun organisatie of afdeling te initiëren, organiseren en te begeleiden. Ook gaan zij, samen met de onderzoekers, CURA implementeren binnen hun organisatie of afdeling. De ontwikkeling van de training tot ‘CURA-ambassadeur’ maakt deel uit van het vervolgonderzoek.


Nieuwsbrief over het project:

- eerste nieuwsbrief, verstuurd november 2017

- tweede nieuwsbrief, verstuurd juli 2018

- derde nieuwsbrief, verstuurd oktober 2018


Publicaties:

- Publicatie over ‘zorg voor de zorgenden’ en het belang van samenwerking in onderzoek: Zorg voor de zorgenden.

- Publicatie over ethiekondersteuning voor palliatieve zorg in het NVBe: “Diversiteit is realiteit. Goed omgaan met diversiteit in ouderenzorg.”

- E-book Optimalisatie Palliatieve Zorg O2PZ: CURA wordt genoemd als een van de praktische tools om palliatieve zorg in onderwijs te optimaliseren (p. 12).

Binnenkort zullen meer artikelen over CURA verschijnen, o.a. over de ontwikkeling van CURA en de haalbaarheidsstudie.


Samenwerkingspartners

Amstel Academie
Cordaan
Evean
Hogeschool Rotterdam
Hogeschool van Amsterdam
Hospice Kuria
IKNL
Markant en VPTZ
Nederlandse Patiënten Federatie
Nederlandse Patiëntenvereniging
O2PZ
OLVG
ROC TOP
UNO VUmc

Projectgroep

S. Metselaar - Senior-onderzoeker, medisch ethicus, Metamedica
M.V. van Schaik – junior onderzoeker, Metamedica,
H.R.W. Pasman – UHD, Senior-onderzoeker, Sociale Geneeskunde
C. Kröger – junior onderzoeker, Metamedica
G.A.M. Widdershoven - Hoogleraar Medische Ethiek & Filosofie, Metamedica

Financiële ondersteuning

Dit project wordt mogelijk gemaakt door ZonMw en maakt deel uit van het programma Palliantie. Meer dan zorg.