Contactpersoon



Irene Jongerden, VUmc, senior onderzoeker en coördinator verpleegkundig onderzoek

E-mail: i.jongerden@amsterdamumc.nl

Tel.: 020-4442764

Passende zorg in de laatste levensfase door betrokkenheid van verpleegkundigen bij gezamenlijke besluiten

Doel

Het project heeft als doel om in een ziekenhuissetting passende zorg te realiseren die aansluit bij de wensen en zorgbehoeften van patiënten in de laatste levensfase.  Dit doen we door:

1. Inzicht te geven in hoe patiënten, naasten, artsen én verpleegkundigen, kunnen bijdragen aan passende zorg door gezamenlijke besluitvorming over al dan niet doorbehandelen in de laatste levensfase;
2. Een praktische tool, inclusief scholingsmateriaal, (door) te ontwikkelen en te implementeren. Deze tool zal gezamenlijke besluitvorming over passende zorg door patiënten, naasten en betrokken zorgprofessionals ondersteunen. 


Het gaat hierbij om besluitvorming bij volwassen mensen die lijden aan een ongeneeslijke levensbedreigende ziekte (bijvoorbeeld gemetastaseerde kanker, gevorderde COPD of hartfalen, ernstige CVA of dementie) die behandeld worden op een (poli)klinische afdeling van een ziekenhuis.


Waarom dit project

In de laatste levensfase, wanneer genezen geen optie meer is, is gezamenlijke besluitvorming over al dan niet starten, stoppen of afzien van levensverlengende behandelingen belangrijk. Gezamenlijke besluitvorming door patiënten, naasten en zorgprofessionals is belangrijk om 'passende zorg' te bieden, ofwel zorg die past bij de zorgbehoeften en wensen van patiënten en die geen extra lijden geeft. Verpleegkundigen hebben frequent contact met patiënt en familie en beschikken daardoor vaak over informatie die relevant is voor besluiten over keuzes als: Wel of niet nog chemotherapie of radiotherapie? Nog antibiotica geven als er bijkomende infecties zijn? Wel of niet kunstmatig voeding of vocht toedienen?

Tot nu toe is de rol van verpleegkundigen bij dergelijke behandelbesluiten onderbelicht gebleven. In het project willen we betrokkenheid van verpleegkundigen bij gezamenlijke besluitvorming over levensverlengende behandelingen versterken, zodat keuzes beter aansluiten bij de persoonlijke waarden en voorkeuren van een patiënt, en (dus) tot meer passende zorg in de laatste levensfase.


Resultaten

Het project is gestart 1 juni 2018. Tot nu toe hebben wij de volgende resultaten bereikt:
• Twee wetenschappelijke artikelen zijn ingediend voor publicatie:

o Een internationale literatuurstudie naar bestaande hulpmiddelen om gezamenlijke besluitvorming te ondersteunen
o Ervaringen van verpleegkundigen met behandelbeslissingen in de laatste levensfase

• Met de samenwerkingspartners is gekozen voor een praktische zakkaart die betrokkenen ondersteunt bij beslissingen over levensverlengende behandelingen in de laatste levensfase.

In het vervolg van het project (2020-2021):
• Wordt een scholingsprogramma ontwikkeld voor het gebruik van de zakkaart en voor vaardigheden in samen beslissen rond levensverlengende behandelingen.
• Wordt de scholing gegeven aan verpleegkundigen van vier participerende ziekenhuizen.
• Implementeren en evalueren we het gebruik van de zakkaart en van het scholingsprogramma.

Samenwerkingspartners

Amsterdam UMC locatie VUmc
Dijklander Ziekenhuis Purmerend
IKNL
Longfonds
LUMC
NFK
NPV
Nivel
Patiëntenfederatie Nederland
Pharos
Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk
Spaarne Gasthuis Hoofddorp en Haarlem
TU Delft
V&VN
VUmc Academie

Financiële ondersteuning

Dit project wordt mogelijk gemaakt door ZonMw en maakt deel uit van het programma Palliantie. Meer dan zorg.