Op bezoek bij HVO Querido

We gaan op bezoek bij Stella Exalto, psychiatrisch verpleegkundige, en Shammy Kisoentewari, verslavingsarts. We zijn in de ziekenboeg locatie van HVO Querido aan de Akerwateringstraat in Osdorp. Hier worden mensen tijdelijk opgevangen, maar tijdelijk is soms relatief. Er ‘woont’ een jonge man al 10 jaar omdat hij nergens anders heen kan. Maar in principe is deze locatie bedoeld voor dak- en thuislozen die een somatisch probleem hebben dat gestabiliseerd kan worden. Het idee is dat mensen na 6 weken tot 2 maanden doorstromen naar  bijvoorbeeld een woonruimte waar begeleiding is of naar een verpleeghuis. 


Er heerst deze ochtend een rustige sfeer, sommige bewoners zijn nog met hun ochtend verzorging bezig. Er is ruimte voor 60 mensen, die hun eigen kamer hebben inclusief sanitair. Er werken verpleegkundigen en verzorgenden zonder uniform. De spreekkamer van Shammy ligt in het hart van de centrale hal en is laagdrempelig bereikbaar voor de bewoners. De deur is echter wel altijd op slot want ook de medicatie is daar opgeslagen.


Medische zorg in de Maatschappelijke Opvang 

In Amsterdam zijn 9 opvanglocaties met ruim 300 plaatsen voor maatschappelijke omvang. In totaal zijn er drie artsen vanuit de GGD verantwoordelijk voor de medisch zorg, waaronder Shammy. Mensen die aangemeld worden gaan altijd eerst naar het dr. Valckenier spreekuur  van de GGD. Daar wordt iemand onderzocht en al dan niet geïndiceerd voor opvang op de ziekenboeg.  “Je moet je voorstellen, verteld Shammy, dat bijvoorbeeld een Nederlander die jarenlang in het buitenland heeft gewoond, op Schiphol aankomt en hier niets of niemand (meer) heeft. Deze persoon heeft medische zorg nodig maar hoeft niet naar het ziekenhuis”. Andere voorbeelden zijn dak- en thuislozen die door straatwerkers of een huisarts naar de dr. Valkenier polikliniek worden gestuurd voor een assessment. Aanmeldingen komen ook uit ziekenhuizen die een ernstig zieke dakloze hebben behandeld. Er zijn mannen en vrouwen maar overwegend mannen. Mensen hebben verschillende nationaliteiten omdat er ook illegalen en vluchtelingen opgevangen worden in verband met bijvoorbeeld de gevolgen van diabetes, kanker (behandeling), COPD en wonden.


Goede samenwerking met hospices

Stella heeft een sterke motivatie om de palliatieve zorg op deze locatie te verbeteren. Er overlijden gemiddeld ca. 6 mensen per jaar. Hoewel de indicatie om opgenomen te worden in principe een herstellende intentie moet hebben, komt het toch voor dat mensen onverwacht heel slecht worden. Als bewoners op de locatie willen blijven en de zorg verantwoord geboden kan worden mag dat ook. Er is een goede relatie met het hospice Veerhuis en hospice  Kuria, en soms worden mensen daar naar overgeplaatst. Stella vindt het heel belangrijk dat mensen in een veilige rustige omgeving, zonder pijn,  hun laatste tijd door kunnen brengen. Stella:  “De kamers zijn bij ons geschikt, maar we hebben op het moment dat iemand terminaal is onvoldoende bezetting en ook onvoldoende deskundigheid in huis”.  Vooral pijnbestrijding vindt zij erg belangrijk. De technische hulpmiddelen zoals pompen kunnen hier worden ingezet. Voor de medisch ondersteuning in de terminale fase zijn de verpleegkundigen afhankelijk van de telefonische bereikbaarheid / beschikbaarheid van de behandelend medisch specialist. Dat is niet ideaal.


Blij met onderzoek

Shammy bevestigt dat ook hij ondersteuning zou willen bij de begeleiding van mensen met een grote palliatieve zorg behoefte. Hij is gewend hulp in te roepen van collega’s en veel te overleggen met de hoofd-behandelend , maar toch belt hij nog weinig met het consultteam palliatieve zorg. “Ik ervaar een kloof door onbekendheid bij andere zorgverleners met  deze specifieke zorgwereld. Het zou mooi zijn als consulenten palliatieve zorg op onze locatie konden komen. En omgekeerd zouden wij onze kennis over deze kwetsbare doelgroep kunnen brengen naar ‘reguliere’ locaties”. Daarom werkt hij graag mee aan het Palliantie onderzoek naar palliatieve zorg voor dak-en thuislozen van Hanna Klop. Zij doet onder andere dossieronderzoek bij mensen die overleden zijn op de ziekenboeg. Uit dat onderzoek blijkt dat de mensen gemiddeld heel jong overlijden (56 jaar) en dat er altijd multiproblematiek is met hoge percentages verslaving en psychiatrische problemen. De onderzoekers bevestigen de noodzaak van een goede regionale consultatie voorziening en landelijke bundeling van kennis voor deze complexe en kwetsbare doelgroep. 

Shammie en Stella