Contactpersoon

 

Dr. Suzanne Metselaar (projectleider)

Email: s.metselaar@vumc.nl

 

De ontwikkeling en implementatie van een methodiek ter ondersteuning bij morele dilemma's in palliatieve zorg

Doelstellingen

Het doel van dit ontwikkelproject is om laagdrempelige, goed integreerbare en effectieve ethiekondersteuning te ontwikkelen, implementeren en evalueren om professionals (met name verzorgenden en verpleegkundigen) te sensitiveren voor en ondersteunen bij morele dilemma’s in de palliatieve zorgpraktijk.  


Waarom dit project

Zorgverleners in de palliatieve zorg krijgen vaak met morele dilemma’s te maken. De confrontatie met morele dilemma’s kan belastend zijn en ‘moral distress’ met zich mee brengen. Tegelijkertijd is sensitiviteit voor morele dilemma’s en een goede omgang hiermee een belangrijk element van goede palliatieve zorg. Zeker als je zoals verzorgenden en verpleegkundigen in zelfsturende teams werkt waarin er weinig overlegmomenten zijn of wanneer je vaak alleen ‘aan het bed’ staat en met een hoge werkdruk te maken hebt. Toch is ondersteuning bij de omgang met deze dilemma’s lang niet altijd aanwezig.

 

Stand van zaken (september 2018)

De methodiek is gericht op het responsief ontwikkelen van een instrument ter ondersteuning van verpleegkundigen en verzorgenden bij morele dilemma's in palliatieve zorg. Deze methodiek is inmiddels klaar om verder uitgetest te worden. Het heet ‘Cura’, de Latijnse naam voor de godin van de zorg. Ook betekent cura in het Latijn, zowel ‘zorg’ (in de zin van praktische zorg) als ‘bezorgdheid’. Daarmee benadrukt het woord dat zorgverlenen en de zorgen die je kunt hebben als je twijfelt of er wel goede zorg wordt gegeven met elkaar verstrengeld zijn. De letters van CURA representeren elk een stap van een methode die je kunt nemen als iets je dwarszit.

Zeer kort gaat het om volgende stappen: C – Concenteren U – Uitstellen R – Reflecteren A – Actie ondernemen.

 
Hiernaast hebben we veel interviews en moreel beraden gehouden en geanalyseerd om een genuanceerd beeld te krijgen van de morele kwesties waar betrokkenen in palliatieve zorg (patiënten, naasten, professionals) mee te maken krijgen. We zullen dit in de uiteindelijke methodiek verwerken om zorgverleners te helpen om dilemma’s in de palliatieve zorg te kunnen herkennen en verkennen, zoals dit omschreven staat in het nieuwe Kwaliteitskader (domein 10). In het komende jaar gaan we verder met het implementeren en evalueren van CURA in de praktijk en in onderwijs. Op basis daarvan kunnen we de methodiek eventueel nog aanpassen, maar vooral aanvullen (bijvoorbeeld met bijbehorende lesmodules en een handleiding voor goed gebruik).


Resultaten (naar verwachting)

De methodiek zal naar verwachting eind 2019 beschikbaar zijn.


Nieuwsbrief over het project:

- eerste nieuwsbrief, verstuurd november 2017


Publicaties:

Publicatie over ethiekondersteuning voor palliatieve zorg in het NVBe: “Diversiteit is realiteit. Goed omgaan met diversiteit in ouderenzorg.”

Samenwerkingspartners

VUmc 
S. Metselaar - senior-onderzoeker
G.A.M. Widdershoven - hoogleraar Medische ethiek en filosofie
T. Abma - hoogleraar participatie en diversiteit
H.R.W. Pasman - senior-onderzoeker
D. van Bennekom-Faneyte - verpleegkundige consulent palliatieve zorg
M.V. van Schaik – junior-onderzoeker
C. Kröger - onderzoeksassistent


Markant en VPTZ

L. Lentjes - trainer en coördinator VPTZ


Nederlandse Patiënten Vereniging (NPV)

E. Van Hoek - patiëntenvertegenwoordiger en manager NPV


Cordaan

H. Heim - beleidsadviseur


Hospice Kuria

J. Gootjes - Directeur Kuria


Amstel Academie

P. Steltman – manager verpleegkundige vervolgopleidingen

J. van Staveren – opleider Oncologie en Hematologie / Palliatieve zorg

 



Financiële ondersteuning

Dit project wordt mogelijk gemaakt door ZonMw en maakt deel uit van het programma Palliantie. Meer dan zorg.